Multipla skleroza

Multipla skleroza (MS) je oboljenje koje može zahvatiti mozak i kičmenu moždinu, uzrokujući širok spektar potencijalnih simptoma, uključujući probleme s vidom, pokretima ruku ili nogu, osećajem ili ravnotežom.

To je stanje koje traje celog života i ponekad može prouzrokovati ozbiljnu invalidnost, iako može povremeno biti i blago.

U mnogim slučajevima je moguće lečiti simptome. Prosečni životni vek je blago redukovan za osobe sa MS-om.

Najčešće se dijagnostikuje kod ljudi u dvadesetim ili tridesetima godinama, mada se može razviti u bilo kojoj životnoj dobi. Približno je 2 do 3 puta češće kod žena nego muškaraca.

MS je jedan od najčešćih uzroka invaliditeta kod mlađih odraslih osoba.

Simptomi multiple skleroze (MS)

Simptomi MS uveliko se razlikuju od osobe do osobe i mogu zahvatiti bilo koji deo tela.

Glavni simptomi uključuju: umor, teškoće u hodanju, probleme sa vidom, kao što je zamagljen vid, probleme u kontroli mokraćne bešike, ukočenost ili trnce u različitim delovima tela, ukočenost mišića i grčeve, probleme sa ravnotežom i koordinacijom, probleme sa mišljenjem, učenjem i planiranjem.

Zavisno od vrste MS, simptomi se mogu pojaviti i proći u fazama ili se stalno pogoršavati sa vremenom (progresija).

Traženje medicinskog saveta

Potrebno je javiti se specijalisti opšte prakse ako postoji sumnja na rane znakove MS.

Rani simptomi često imaju mnogo drugih uzroka, pa nisu nužno znak MS.

Obavestite svog lekara o specifičnom obrascu simptoma koji imate.

Ako postoji sumnja da biste mogli imati MS, bićete upućeni kod specijaliste neurologa, koji može predložiti metode poput magnetne rezonance (MR) kako bi se proverilo da li postoje karakteristike MS-a.

Tipovi multiple skleroze (MS)

MS počinje na 1 od 2 uobičajena načina: sa pojedinačnim relapsima (napadima ili pogoršanjima) ili sa postepenim napredovanjem.

Relapsno remitentna MS

Više od 8 od svakih 10 osoba sa MS-om dijagnostikuje se kao relapsno-remitentni tip.

Osobe sa relapsno-remitentnom MS, mogu imati epizode novih ili simptoma pogoršanja, koje su poznat kao relapsi.

Pogoršanje obično nastaje tokom nekoliko dana, trajući danima, nedeljama ili mesecima, a zatim polako dolazi do poboljšanja tokom sličnog vremenskog perioda.

Relapsi se često dešavaju bez upozorenja, ali su ponekad povezani sa periodom bolesti ili stresa.

Simptomi relapsa mogu potpuno nestati, sa ili bez lečenja, mada neki simptomi često perzistiraju, uz napade koji se ponavljaju tokom više godina.

Periodi između napada poznati su kao periodi remisije. One mogu trajati godinama.

Nakon više godina (obično decenija), mnoge, ali ne sve, osobe sa remitentno relapsnom MS-om nastavljaju da razvijaju sekundarno-progresivnu MS.

Kod ove vrste MS simptomi se postepeno pogoršavaju sa vremenom bez očiglednih napada. Neki osobe i dalje imaju retke relapsa tokom ovog stadijuma.

Otprilike polovina osoba sa relapsno remitentnom MS-om razviće sekundarno progresivnu MS u roku od 15 do 20 godina, a rizik da se to dogodi povećava se dužinom trajanja ove bolesti.

Primarno progresivna MS

Nešto više od 1 od 10 osoba sa bolešću započinje MS sa postepenim pogoršanjem simptoma.

U primarno progresivnoj MS-u simptomi se postepeno pogoršavaju i akumuliraju tokom nekoliko godina, a perioda remisije nema, iako osobe često imaju periode u kojima se čini da se njihovo stanje stabilizuje.

Šta uzrokuje multiplu sklerozu (MS)?

MS predstavlja autoimuno oboljenje. U ovom slučaju dolazi do poremećaja u imunološkom sistemu i on greškom napada zdrav deo tela – u ovom slučaju mozak ili kičmenu moždinu nervnog sistema.

U MS imuni sistem napada sloj koji okružuje i štiti živce zvane mijelinski omotač.

Ovo oštećuje i ranjava omotač, a potencijalno i osnovne živce, što znači da poruke koje putuju duž živaca postaju usporene ili poremećene.

Tačno šta uzrokuje imuni sistem da deluje na ovaj način nije jasno, ali većina stručnjaka misli da je u pitanju kombinacija genetskih faktora i faktora okoline.

Lečenje multiple skleroze (MS)

Trenutno nema leka za MS, ali brojni lekovi mogu pomoći u kontroli oboljenja.

Lečenje koje je potrebno zavisiće od specifičnih simptoma i teškoća koje su prisutne.

Može sadržati: lečenje relapsa kratkim kursevima steroida kako bi se ubrzao oporavak, specifične lekove za pojedinačne simptome MS, lečenje radi smanjenja broja recidiva korišćenjem lekova koji se nazivaju terapija za modifikovanje toka bolesti.

Terapije za modifikovanje toka bolesti mogu takođe pomoći da se uspori ili smanji celokupno pogoršanje invaliditeta kod ljudi sa tipom MS koji se naziva remitentno relapsna MS i kod onih sa tipom koji se naziva sekundarna progresivna MS i koji imaju recidive.

Nažalost, trenutno postaje mali broj lekova koji delimično mogu usporiti napredak primarno progresivne MS ili sekundarna progresivna MS u odsustvu recidiva.

Trenutno se istražuju mnoge terapije čiji je cilj lečenje progresivnih oblika MS.

Život sa multiplom sklerozom (MS)

Ako vam je dijagnostikovana MS, važno je voditi računa o svom opštem zdravlju.

Perspektiva

MS može biti izazovno stanje za život, ali novi lekovi tokom poslednjih 20 godina znatno su poboljšali kvalitet života ljudi koji boluju od te bolesti.

Sama MS retko je fatalna, ali komplikacije mogu nastati usled teške MS, kao što su infekcije pluća ili bešike ili poteškoće sa gutanjem.

Prosečni životni vek osoba sa MS je oko 5 do 10 godina niži od proseka i čini se da se ovaj period sa vremenom smanjuje.

Dobrotvorne organizacije i grupe za podršku obolelih od multiple skleroze (MS)

Ove organizacije nude korisne savete, publikacije, vesti o tekućim istraživanjima i blogove.

One mogu biti vrlo korisne ako je nekome upravo dijagnostikovana MS.

Moždani udar

Moždani udar predstavlja teško životno ugrožavajuće medicinsko stanje koje se dešava kada se prekine dotok krvi u deo mozga. Moždani udar je medicinska urgentnost i

Glavobolje

Gotovo svako je nekada imao glavobolju, a većina je imala više puta ovo iskustvo. Procenjuje se da 7 od 10 ljudi svake godine ima najmanje

Epilepsija

Epilepsija je često oboljenje koje zahvata mozak i uzrokuje frekventne napade. Epileptični napadi predstavljaju pražnjenja električne aktivnosti u mozgu koja privremeno utiče na njegovo funkcionisanje.